Giriş: Arabuluculuk Tutanağının İptali Dava Dilekçesi Ne Zaman Verilir?
İş hukukunda arabuluculuk, tarafların özgür iradeleriyle anlaşmalarını esas alır. Ancak uygulamada işverenler, işçinin bilgisizliğinden, zor durumundan veya deneyimsizliğinden faydalanarak (Gabin), gerçek alacağın çok altında bedellerle “anlaşma” adı altında belgeler imzalatabilmektedir. Bu durumda, hukuka aykırı düzenlenen bu belgenin hükümsüz kılınması için yetkili mahkemeye sunulmak üzere kapsamlı bir arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi hazırlanması gerekir.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre; henüz uyuşmazlık doğmadan, işçiye düşünme payı verilmeden veya iş kazası gibi travmatik olayların hemen ardından yapılan arabuluculuk görüşmeleri, “irade fesadı” ve “gabin” (aşırı yararlanma) nedeniyle iptal edilebilir. Hak kaybına uğramamak için hazırlayacağınız arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi, somut olayın özelliklerini net bir şekilde yansıtmalıdır. Bu yazımızda, hem genel fesih halleri hem de iş kazası özelinde kullanabileceğiniz örnek şablonları bulabilirsiniz.
⚠️ ÖNEMLİ BİLGİ: İptal davasının hukuki zeminini, Yargıtay’ın “uyuşmazlık doğmadan arabuluculuk olmaz” ilkesini ve işçi haklarını detaylıca incelediğimiz İhtiyari Arabuluculuk Tutanağının İptali: İşçinin Hakları ve Yargıtay’ın 2025 Emsal Kararı yazımızı mutlaka okumanızı öneririz.
Dava Açmadan Önce Bilinmesi Gereken Hukuki Dayanaklar
Mahkemeye sunacağınız arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi içerisinde mutlaka şu hukuki sebeplere dayanmalısınız, aksi takdirde dava reddedilebilir:
- Gabin (Aşırı Yararlanma – TBK m. 28): İşveren, işçinin zor durumda kalmasından veya bilgisizliğinden yararlanarak, gerçek alacak ile ödenen miktar arasında açık bir oransızlık yaratmışsa, sözleşme iptal edilebilir.
- Yanılma, Aldatma ve Korkutma (TBK m. 30-39): İşçi ne imzaladığını bilmeden, “bunu imzalamazsan tazminat alamazsın” tehdidiyle veya yanlış bilgilerle yönlendirildiyse irade fesadı vardır. Hazırlanan arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi bu baskı unsurlarını detaylandırmalıdır.
- İbra Yasağı (TBK m. 420): Arabuluculuk tutanağı aslında bir “ibra” (aklama) niteliğindeyse; fesih tarihinden itibaren 1 ay geçmeden düzenlenmesi ve alacak kalemlerinin tek tek belirtilmemesi tutanağı geçersiz kılar.
Dava Açılış Aşamaları: Adım Adım Rehber
Usulüne uygun bir arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi hazırlandıktan sonra süreç şu şekilde işler:
- Görevli Mahkeme: Dava, işyerinin bulunduğu yerdeki veya işçinin yerleşim yerindeki Nöbetçi İş Mahkemesi‘ne açılır.
- Harç ve Masraflar: Dava açarken başvurma harcı ve gider avansı yatırılır. Eğer işçinin ödeme gücü yoksa, dilekçede “Adli Yardım” talep edilebilir.
- Delillerin Sunumu: Maaş bordroları, banka dekontları, SGK kayıtları ve tanık beyanları dilekçe ekine konulmalıdır. Özellikle işçinin Türkçe bilmemesi veya okuma yazma bilmemesi gibi durumlar varsa, bunlar arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi içeriğinde mutlaka belirtilmelidir.
Hukuki sürecinizde profesyonel destek almak ve hak kaybı yaşamamak için [Hukuk Büromuz] ile iletişime geçebilirsiniz.
1. Şablon: Genel Sebeplerle (Baskı/Gabin) İptal Dilekçesi
Bu dilekçe; işten çıkarılan işçiye, düşünme payı verilmeden ve gerçek alacağının çok altında bir bedelle zorla imza attırıldığı durumlar için hazırlanan arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi örneğidir.
……. NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
DAVACI : [Adınız Soyadınız] – [TC Kimlik No] ADRES : [Adresiniz] VEKİLİ : Av. [Varsa Avukatınızın Adı]
DAVALI : [İşveren Şirket Unvanı] ADRES : [Şirket Adresi]
KONU : …/…/… tarihli Arabuluculuk Anlaşma Belgesi’nin; TBK m. 28 (Gabin), TBK m. 30 vd. (İrade Fesadı) ve TBK m. 420’ye aykırılık nedenleriyle İPTALİ ile işçilik alacaklarının (Kıdem, İhbar vb.) tahsili talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. İŞ İLİŞKİSİ VE FESİH: Müvekkil, davalı işyerinde …/…/… tarihinden …/…/… tarihine kadar çalışmıştır. İş akdi işveren tarafından haksız şekilde feshedilmiştir.
2. ARABULUCULUK SÜRECİNDEKİ HUKUKA AYKIRILIKLAR: Fesih işlemiyle eş zamanlı olarak, müvekkile düşünme süresi verilmeden ve hukuki yardım alması engellenerek “ihtiyari arabuluculuk” adı altında bir belge imzalatılmıştır.
- İrade Fesadı ve Baskı: İşveren, “Bu kağıdı imzalamazsan beş kuruş alamazsın” diyerek müvekkili korkutmuş ve iradesini sakatlamıştır.
- Gabin (Aşırı Yararlanma): Müvekkilin gerçek kıdem ve ihbar tazminatı toplamı yaklaşık [Gerçek Rakam] TL iken, tutanakta [Tutanaktaki Düşük Rakam] TL gibi cüzi bir rakam yazılarak müvekkilin zor durumundan ve tecrübesizliğinden aşırı derecede yararlanılmıştır. İşbu arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi ile bu haksızlığın giderilmesini talep ediyoruz.
3. YASAL MEVZUATA AYKIRILIK (TBK 420): İmzalanan belge niteliği itibariyle bir ibranamedir. Ancak Yargıtay kararları uyarınca, fesih tarihinden itibaren 1 aylık süre geçmeden düzenlenen ve alacak kalemlerini detaylandırmayan bu tür belgeler geçersizdir.
HUKUKİ SEBEPLER : 6098 Sayılı TBK m. 27, 28, 30-39, 420; HMK ve ilgili mevzuat. DELİLLER : SGK kayıtları, İşyeri dosyası, İptali istenen tutanak, Bilirkişi incelemesi, Tanıklar.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda arz edilen nedenlerle; hile, baskı ve gabin ile imzalatılan …/…/… tarihli arabuluculuk tutanağının İPTALİNE, saklı haklarımız baki kalmak kaydıyla fazlaya ilişkin haklarımızın hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep ederiz.
Tarih: …/…/20… Davacı Vekili (İmza)
2. Şablon: İş Kazası ve Yaralanma Nedeniyle İptal Dilekçesi
Bu şablon; iş kazası geçiren, tedavi sürecindeyken veya olayın şokuyla kandırılarak (özellikle okuma yazma bilmeme veya yabancı uyruklu olma gibi durumlarda) düşük bedelle anlaşma yaptırılan işçilerin kullanabileceği arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi taslağıdır.
……. NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE
DAVACI : [Adınız Soyadınız] – [TC Kimlik No] ADRES : [Adresiniz] DAVALI : [İşveren Şirket Unvanı]
KONU : …/…/… tarihinde geçirilen iş kazası sonrası, müvekkilin içinde bulunduğu zor durum, bilgisizlik ve yanılmadan faydalanılarak imzalatılan arabuluculuk tutanağının TBK m. 27-39 ve Gabin hükümleri gereği İPTALİ talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. OLAYIN ÖZETİ: Müvekkil, davalı şirkette çalışırken …/…/… tarihinde iş kazası geçirmiş ve [Uzuv Kaybı/Yaralanma Detayı] şeklinde ağır yaralanmıştır.
2. KANDIRMA VE YANILTIMA (HİLE): Müvekkil [Varsa: Türkçe bilmemekte / Okuma yazması bulunmamaktadır]. Kazadan hemen sonra, müvekkil henüz tedavisi sürerken ve olayın şokunu atlatamamışken, şirket yetkilileri tarafından “Bu evraklar hastane masrafları için” veya “Prosedür gereği” denilerek yanıltılmış ve arabuluculuk tutanağı imzalatılmıştır. Müvekkile tercüman desteği sağlanmamış, ne imzaladığı açıklanmamıştır.
3. GABİN (AŞIRI ORANSIZLIK): Müvekkilin geçirdiği kaza sonucu oluşan kalıcı iş göremezlik ve manevi tazminat hakları [Tahmini Yüksek Rakam] TL civarındayken, tutanakta [Ödenen Düşük Rakam] TL gibi komik bir rakamla anlaşma yapıldığı iddia edilmiştir. Edimler arasındaki bu açık oransızlık, davalının müvekkilin zor durumundan ve bilgisizliğinden kötü niyetle faydalandığını (Gabin) kanıtlamaktadır.
SONUÇ VE İSTEM : Müvekkilin iradesi fesada uğratılarak ve gabine maruz bırakılarak düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgesinin İPTALİNE, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederim.
Tarih: …/…/20… Davacı (İmza)
Sonuç
Arabuluculuk tutanağının iptali dava dilekçesi, somut olayın özelliklerine göre dikkatle hazırlanmalıdır. Özellikle Yargıtay’ın “işçi lehine yorum” ilkesi ve TBK’nın koruyucu hükümleri, bu davalarda işçinin en büyük dayanağıdır. Hak kaybına uğramamak için dilekçenizde gabin ve irade fesadı olgularını net bir şekilde vurgulamanız gerekir.
“Yasal Uyarı: Bu dilekçe örnekleri, sunulan somut olaylardan yola çıkılarak hazırlanmış genel şablonlardır. Hak kaybı yaşamamak için hukuki destek almanız önerilir.”