Giriş: “Duruşma Gününü UYAP’tan Öğrenin” Kararı Hukuka Aykırı Mıdır?
Hukuk yargılamalarında meslektaşlarımızın zaman zaman sağlık sorunları veya duruşma çakışmaları (mesleki mazeret) nedeniyle duruşmalara katılamadıkları ve mahkemeye mazeret sundukları bir gerçektir. Mahkemeler genellikle bu mazeretleri kabul etmekle birlikte, ara kararlarında sıklıkla “Yeni duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesine” şeklinde hüküm kurmaktadır. Peki, usul hukuku açısından duruşma günü tebliği yerine geçen böyle bir uygulama yasal mıdır?
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2025 tarihli emsal kararına göre; mazereti kabul edilen vekile yeni duruşma gününün usulüne uygun davetiye ile bildirilmesi zorunludur. UYAP’tan öğrenme şeklinde bir usulün yasada yeri olmadığı gibi, bu durum hukuki dinlenilme hakkının da açık ihlalidir.
Bu makalemizde; HMK’nın ilgili maddeleri, duruşma günü tebliği zorunluluğu ve Yargıtay’ın 2025/11985 sayılı kararını meslektaşlarımız için detaylıca inceledik.
Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Mazeret
Anayasa’nın 36. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 27. maddesi, “Hukuki Dinlenilme Hakkı”nı güvence altına alır. Bu hak, tarafların yargılama ile ilgili bilgi sahibi olmasını, açıklama ve ispat hakkını kullanabilmesini gerektirir.
Bir avukat, geçerli bir sebeple duruşmaya katılamayıp mazeret gönderdiğinde, mahkeme bu mazereti kabul ederse yargılamayı ertelemiş olur. Erteleme kararı verildiğinde, duruşmaya gelemeyen tarafın yokluğunda işlem yapılabilmesi için yeni günün kendisine usulüne uygun şekilde bildirilmesi, yani duruşma günü tebliği yapılması şarttır.
Mesleki çalışmalarınızda kullanabileceğiniz Word formatındaki dilekçe örneğine [Mazeret Dilekçesi Örneği] sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
UYAP’tan Öğrenme Usulü Geçerli Mi?
Mahkemelerin iş yoğunluğu nedeniyle sıkça başvurduğu “Duruşma gününün UYAP sisteminden öğrenilmesine” şeklindeki ara kararlar, Yargıtay tarafından hukuka aykırı bulunmaktadır.
Tebligat Kanunu ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği incelendiğinde; tebligatın fiziki veya elektronik (KEP) yolla yapılabileceği düzenlenmiştir. Ancak mevzuatımızın hiçbir yerinde “UYAP’tan öğrenme” veya “Sistemden kontrol etme” şeklinde bir tebliğ usulü bulunmamaktadır .
Dolayısıyla mahkeme mazereti kabul ettiyse, yeni duruşma günü tebliğini avukata (veya asile) usulüne uygun bir davetiye ile göndermek zorundadır.
Konuyla ilgili HMK mevzuatını incelemek için (Mevzuat Bilgi Sistemi) üzerinden kanun metnine ulaşabilirsiniz.
Yargıtay Kararının Hukuki Analizi (2025/11985 K.)
Aşağıda tam metnini sunduğumuz olayda; davalı vekili 17.10.2024 tarihli duruşma için mazeret göndermiştir. Mahkeme mazereti kabul etmiş, ancak duruşmayı sadece 1 gün sonraya (18.10.2024’e) erteleyerek “günün UYAP’tan öğrenilmesine” karar vermiştir. Ertesi gün davalı vekili yokluğunda davanın esası hakkında karar verilmiştir .
Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına bozma talebi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi şu tespiti yapmıştır:
“Mazeret kabul edildiğine göre, yeni duruşma gün ve saatinin usulüne uygun davetiye ile bildirilmesi gerekir. Duruşma günü tebliği yapılmadan karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ihlalidir.”.
Bu karar, UYAP’tan öğrenme uygulamasının yanlışlığını kesin olarak ortaya koymuştur.
T.C. YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ KARAR METNİ
Esas No: 2025/8033 Karar No: 2025/11985 Tarih: 17.09.2025 Konu: Duruşma günü tebliği ve hukuki dinlenilme hakkı.
I. DAVA SÜRECİ VE YEREL MAHKEME KARARI
Bursa 14. İş Mahkemesi’nde görülen davada; davalı vekili 17.10.2024 tarihli celseye katılamayacağına ilişkin mazeretini bildirmiştir. Mahkemece mazeret kabul edilmiş, duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesine karar verilerek celse 18.10.2024 tarihine ertelenmiştir. 18.10.2024 tarihli celsede davanın esası hakkında karar verilmiştir .
II. KANUN YARARINA TEMYİZ TALEBİ
Adalet Bakanlığı; duruşma gününün UYAP’tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenlemenin bulunmadığını, davalı vekilinin mazereti kabul edildiğine göre yeni duruşma gününün bildirilmesi gerektiğini, aksi durumun hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir .
III. YARGITAY’IN DEĞERLENDİRMESİ
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, duruşma günü tebliği konusunu şu şekilde değerlendirmiştir:
- Hukuki Dinlenilme Hakkı: HMK m.27, Anayasa m.36 ve AİHS m.6 gereğince tarafların yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma hakkı vardır. Bu hakkın en önemli aracı duruşma yapılmasıdır .
- Mazeretin Kabulü: HMK m.150/2 uyarınca geçerli bir özrü olan taraf mazeret bildirip duruşmanın ertelenmesini isteyebilir. Mazeret kabul edilirse yeni gün belirlenir .
- Tebligat Usulü: Tebligat Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde, duruşma günü tebliği yerine geçecek şekilde “UYAP’tan öğrenilmesi” usulüne yer verilmemiştir .
- Sonuç: Mahkemece mazeret kabul edildiğine göre, yeni duruşma gün ve saatinin usulüne uygun davetiye ile bildirilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, davanın esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
HÜKÜM: Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile kararın sonuca etkili olmamak üzere KANUN YARARINA BOZULMASINA, 17.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi .
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Mahkeme mazeretimi kabul etmek zorunda mı? Mahkeme, mazeretin geçerli ve belgelendirilmiş olması durumunda kabul etmek durumundadır.
2. Duruşma günü tebliği yapılmazsa ne olur? Eğer mazeretiniz kabul edilmesine rağmen size yeni duruşma günü tebliği yapılmazsa ve yokluğunuzda aleyhinize karar verilirse, bu durum Yargıtay nezdinde mutlak bir bozma sebebidir.
Dilekçe Örneği Benzer durumlarla karşılaşmamak ve mazeretinizi usulüne uygun sunmak için hazırladığımız dilekçe şablonunu [Mazeret Dilekçesi Örneği] bağlantısından indirebilirsiniz.
“Yasal Uyarı: Bu içerik ve Yargıtay kararı bilgilendirme amaçlıdır. Usul hukuku kuralları somut olaya göre değişebilir.”